Түркияда тарихи мұраларды қорғау үшін дронмен бақылау орталығы ашылды

Мәдени құндылықтары бай Түркия бұл бағытта жаңа қадам жасады. Жүргізіліп жатқан археологиялық қазбалар мен реставрациялық жобаларға қоса, Түркия Мәдениет және туризм министрлігі Маниса провинциясындағы Сардис көне қаласы мен Бин Тепе Лидия қорғандары аумағында әуеден бақылау және қауіпсіздік орталығын іске қосты. ЮНЕСКО тізіміне енген бұл аймақ енді түнде көру мүмкіндігі бар алысқа ұшатын дрондармен үздіксіз бақыланады.

Лидия патшалығының астанасы болған Сардис пен 120-дан астам қорған-төбелерден тұратын Бин Тепе некрополі 2025 жылы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізілген болатын.

Түркияның Мәдениет және туризм министрі Мехмет Нури Эрсой ресми түрде ашқан Сардис әуеден бақылау орталығы заңсыз қазбалар мен тарихи жәдігерлерге зақым келтіру қаупінің алдын алуға бағытталған. Министр Эрсой өз сөзінде басты мақсат — заңсыз қазба жұмыстарын басталмай жатып тоқтату және Түркияның тарихи байлығын өз топырағында аман сақтау екенін атап өтті.

Орталық түнде де түсіре алатын екі заманауи ұшқышсыз ұшу аппаратымен (ҰҰА/дрон) және үш қуатты антенна жүйесімен жабдықталған. Әуедегі күмәнді әрекеттер жайлы ақпарат бірден Жандармерия бөлімшелеріне жіберіліп, жедел шаралар қабылданады. Бұл пилоттық жоба алдағы уақытта Түркияның өзге де тарихи аймақтарында қолданылмақ.

Түркия мәдени мұраны заңсыз тасымалдауға қарсы күресті үш басты бағыт бойынша жүргізеді: алдын алу, халықаралық ынтымақтастық және контрабандалық жәдігерлерді қайтару. Осы саясат аясында ЮНЕСКО, ИНТЕРПОЛ және АҚШ-тың тиісті ведомстволарымен тығыз жұмыс істеліп келеді.

Министр Эрсойдың мәлімдеуінше, 2002 жылдан бері Түркияға шетелге заңсыз шығарылған 13 474 тарихи жәдігер қайтарылды, оның 9 159-ы соңғы сегіз жылда елге оралды. Олардың қатарында Бурдурдағы Бубон көлінен табылған Марк Аврелийдің қола мүсіні, Зеугмадан табылған мозаикалық панель, Илазиг пен Изник плиткалары сияқты сирек кездесетін әлемдік қазыналар бар.