Шығыс Қазақстанда инклюзивті білім беруді дамытуға ерекше көңіл бөлінуде
Бүгін Шығыс Қазақстан облысының әкімі Нұрымбет Сақтағанов ҚР Премьер-министрі Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысына қатысты. Онда ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім алуына және дамуына қолайлы жағдай жасау жайы талқыланды.
Өңірде білім беру қызметтерінің қолжетімділігін қамтамасыз етуге бағытталған инклюзивті және арнайы білім беруді дамыту бойынша жүйелі жұмыстар жүргізіліп жатыр. Бұл бағыттағы шаралар ерекше қажеттіліктері бар балалардың білім алуына қажетті жағдай жасап, олардың қоғамға бейімделуіне қолдау көрсетуге бағытталған.
Облыс бойынша ерекше қажеттіліктері бар 13 200 бала тұрады, оның ішінде: 2 801 бала мектепке дейінгі жаста, 10 399 бала мектеп жасында. Осыған байланысты балалардың жас ерекшеліктері мен қажеттіліктеріне қарай білім беру және қолдау қызметтерін ұйымдастыруға ерекше көңіл бөлінеді.
1 400-ден астам балада қарым-қатынас және әлеуметтік өзара әрекеттесу бұзылыстары бар. Мұндай балаларға білім беру барысында тиісті психологиялық және педагогикалық қолдау көрсету маңызды бағыттардың бірі болып отыр.
Шығыс Қазақстанда психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация көрсететін 4 мекеме, 1 оңалту орталығы мен 1 аутизм орталығы жұмыс істейді. Аталған мекемелер ерекше қажеттіліктері бар балалар мен олардың ата-аналарына қажетті қолдау көрсетуге бағытталған.
Ерекше қажеттіліктері бар балаларды оқыту және тәрбиелеу үшін 7 арнайы мектеп, 5 арнайы мектепке дейінгі ұйым, 7 жекеменшік арнайы мектеп пен балабақша қызмет етеді. Бұл ұйымдарда балалардың білім алуына және тәрбиеленуіне қажетті жағдайлар қарастырылған.
Арнайы психологиялық-педагогикалық қолдауды жүзеге асыру үшін педагог-ассистенттердің 450-ге жуық ставкасы енгізілді. Педагог-ассистенттердің жұмысы білім беру процесінде балаларға қажетті қолдауды ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ педагогтерге әдістемелік қолдау көрсету мақсатында «Баршаға арналған мектеп» әдістемелік жинағы әзірленген. Жинақ аймақ көлемінде ғана емес, еліміздің басқа да өңірлерінде табысты қолданылуда. Әдістемелік құрал педагогтерге инклюзивті білім беру жағдайында жұмыс істеуге қажетті бағыт-бағдар беруге арналған.
Ерекше қажеттіліктері бар балалардың ата-аналары үшін «Маршруттық карта» жасалған. Бұл — білім беру, спорттық және бос уақытты тиімді ұйымдастыру қызметтерін алу бойынша іс-әрекеттердің практикалық алгоритмі. Бұл маршрут аутизм спектрі бұзылыстары бар балалардың ата-аналарына қажетті ұйымдар мен мекемелерге жүгіну орындарын іздеуді жеңілдету мақсатында әзірленген.
Осылайша, ата-аналар қажетті қызметтерді алу барысында қандай ұйымдарға және қандай тәртіппен жүгінуге болатыны жөнінде қажетті ақпаратты бір жерден ала алады. Бұл балаларға көрсетілетін қолдау шараларын ұйымдастыруды жеңілдетуге бағытталған.
ШҚО Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламаларды үйлестіру басқармасының мәліметінше, жалпы облыс бойынша мүмкіндігі шектеулі 29 мыңнан астам адам тұрады. Олар үшін әлеуметтік қызметтер мен техникалық оңалту құралдарының қолжетімділігін қамтамасыз ету де маңызды бағыттардың бірі болып отыр.
«Семей ядролық полигонының жабылған күніне орай жергілікті бюджет қаражаты есебінен ерекше қажеттіліктері бар балаларға 15 мың теңгеден біржолғы төлем берілді. Мүмкіндігі шектеулі азаматтардың тең мүмкіндіктерге қол жеткізуі және қоғамға толыққанды бейімделуі үшін техникалық оңалту құралдары мен әлеуметтік қызметтер де тұрақты түрде ұсынылады. Жыл сайын осы бағытта 14-15 мың өтініш орындалады. Оңалтудың тиімді әдістерінің бірі — иппотерапия. Өңірде иппотерапия қызметі 2024 жылдан бері көрсетіліп келеді. Өткен жылы «Ақтай» қоғамдық бірлестігімен 2025-2027 жылдарға арналған келісімшарт жасалып, оның аясында 112 адамға үздіксіз қызмет көрсету көзделген», — делінген ақпаратта.
Қазіргі уақытта Зайсан ауданының Дайыр ауылында 50 мүмкіндігі шектеулі адам иппотерапия қызметін алып отыр. Осы бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын таппақ. Инклюзивті білім беру мен әлеуметтік қолдауды дамытуға бағытталған шаралар ерекше қажеттіліктері бар балалар мен азаматтарға қажетті қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз етуге бағытталған.
