Türkiye 10 Kasım’da Mustafa Kemal Atatürk’ü Anıyor

Her yıl 10 Kasım’da Türkiye, modern Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ü ebediyete intikalinin yıl dönümünde saygıyla anıyor.

10 Kasım günü saat 09.05’te Türkiye genelinde hayat durur; tüm araçlar ve yayalar durarak Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, ilk Cumhurbaşkanı, büyük reformcu ve askeri lider Mustafa Kemal Atatürk’e saygı duruşunda bulunur. 1881 yılında doğan Atatürk, 10 Kasım 1938’de hayatını kaybetmiştir ve o tarihten bu yana her yıl aynı saatte anma törenleri düzenlenmektedir.

Atatürk önderliğinde hayata geçirilen başlıca inkılaplar şunlardır:

• Cumhuriyetin İlanı: 29 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etti.

• Medeni Kanun ve Kadın Hakları: 17 Şubat 1926’da Türk Medeni Kanunu’nu kabul etti; 1930-1934 yılları arasında kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanıyan kanunları onayladı.

• Laiklik İlkesi: 1928-1937 yılları arasında devletin laiklik ilkesini Anayasa güvencesine bağladı.

• Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması: 30 Kasım 1925’te tarikatların, tekke ve zaviyelerin kapatılmasına ilişkin kanunu kabul etti.

• Şapka ve Kıyafet İnkılabı: 25 Kasım 1925’te toplumu çağdaş medeniyetler seviyesine ulaştırmak amacıyla Batı standartlarına uygun Şapka ve Kıyafet Kanunu’nu çıkardı.

• Takvim, Saat ve Ölçü Sistemlerinde Değişiklik: Hicri takvim ve eski ölçü birimleri yerine; 23 Mart 1931’de kabul edilen kanunla metre, kilometre, gram, kilogram ve ton gibi uluslararası ölçü birimlerini yürürlüğe koyarak dünyayla entegrasyonu sağladı.

• Soyadı Kanunu ve Unvanların Kaldırılması: 21 Haziran 1934’te Soyadı Kanunu kabul edildi. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Mustafa Kemal’e “Atatürk” soyadını verdi ve 17 Aralık 1934’te çıkarılan kanunla bu soyadının başkaları tarafından kullanılması yasaklandı. Ayrıca “ağa”, “paşa”, “hacı”, “molla”, “hanım” gibi ayrıcalık belirten eski unvanlar kaldırılarak kanun önünde eşitlik sağlandı.

• Eğitim ve Öğretim Devrimi: Medreseler kapatılarak yerlerine Türkiye genelinde meslek liseleri, teknik okullar, öğretmen okulları ve liseler açıldı.

• Harf İnkılabı: Türk dilinin yapısına daha uygun olan Latin alfabesine geçilerek okur-yazar oranı hızla artırıldı.

• Dil İnkılabı: Türk dilini bilim ve eğitim dili haline getirmek amacıyla 12 Temmuz 1932’de Türk Dili Tetkik Cemiyeti’ni (Türk Dil Kurumu) kurdu.