Қазақстанда қанша соғыс ардагері қалды және олар қандай қолдау алады?
2026 жылдың мамырына қарай елде Екінші дүниежүзілік соғыстың небәрі 57 ардагері қалды. Бұл — өмір жолы майданмен және жеңіспен тікелей байланысты жандар. Мұндай деректерді Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі ұсынды.
Бүгінде ардагерлердің орташа жасы — 101 жас, ең үлкені — 105 жаста. Олардың қатарында 43-і — соғысқа қатысушылар, ал 14 адам — соғыс жылдарында мүгедектік алғандар.
Ведомство мәліметінше, өңірлер бойынша бөлініс келесідей:
— Алматы қаласы — 14 ардагер;
— Шығыс Қазақстан, Батыс Қазақстан және Қарағанды облыстары — әрқайсысында 6-дан;
— Алматы, Қостанай және Павлодар облыстары — әрқайсысында 4-тен;
— Жамбыл және Түркістан облыстары — 3-тен;
— Абай, Жетісу, Ақмола, Ақтөбе, Қызылорда, Маңғыстау облыстары және Астана қаласы — 1-ден.
Сонымен қатар соғыс жылдарымен тағдыры байланысты адамдар саны әлдеқайда көп. Ресми дерек бойынша, Қазақстанда Жеңіске үлес қосқан 32 852 адам тұрады:
— тыл еңбеккерлері — 31 349 адам;
— соғыс мүгедектерінің қайтыс болған жұбайлары — 1 335;
— кәмелетке толмаған концлагерь тұтқындары — 110;
— қоршауда болған Ленинград тұрғындары — 57;
— қаза тапқан майдангерлердің жесірлері — 1 адам.
9 мамырға қанша төленеді
2026 жылы біржолғы әлеуметтік көмекке 3,4 млрд теңге бөлінді. Жалпы шамамен 32,9 мың адамға қолдау көрсетіледі.
— соғыс ардагерлеріне — әрқайсысына 5 млн теңгеден (ел бойынша бірыңғай мөлшер, төлемдер толық жүргізілген);
— қалған санаттарға — төлем көлемін өңірлер жергілікті бюджетке қарай өздері белгілейді (төлемдер 9 мамырға дейін аяқталады).
Ай сайынғы төлемдер
Мемлекеттік қолдау тұрақты түрде көрсетіледі және оған зейнетақы, жәрдемақылар мен 16 АЕК-ке дейінгі (2026 жылы 69 200 теңге) арнайы қосымша төлем кіреді.
2026 жылғы сәуірдегі орташа жиынтық табыс:
— соғыс қатысушылары — 293 606 теңге;
— соғыс мүгедектері — 298 050 теңге;
— қатысушыларға теңестірілгендер — 228 509 теңге;
— мүгедектерге теңестірілгендер — 213 105 теңге;
— тыл еңбеккерлері — 203 207 теңге.
Қандай жеңілдіктер сақталған
Қаржылай көмектен бөлек, мемлекет ардагерлерге медициналық және әлеуметтік инфрақұрылымға қолжетімділікті қамтамасыз етеді. Олар Астана мен Алматыдағы арнайы госпитальдарда емделеді, тегін санаторий-курорттық ем алуға құқылы, бұрынғы жұмыс орны бойынша емханаларда қызмет алуды жалғастырады және әлеуметтік қызметтерді басым тәртіппен алады. Сонымен қатар тұрғын үй және салықтық жеңілдіктер қарастырылған.
Өңірлік деңгейде де қосымша қолдау көрсетіледі: тегін жол жүру, тұрғын үйді жөндеуге көмек, отынмен, дәрі-дәрмекпен және азық-түлікпен қамтамасыз ету. Осылайша, қолдау жүйесі жыл өткен сайын нақты әрі атаулы сипат алып келеді — себебі оны алатын жандар саны да азайып барады.
