Түркі мемлекеттері ұйымы (ТМҰ) Кеден органдары басшыларының кезектен тыс отырысы 2026 жылғы 10 ақпанда Женева қаласындағы Ұлттар Сарайында (Palais des Nations) өтті. Жиынға ТМҰ Бас хатшысы Кубанычбек Омуралиев, ТМҰ-ға мүше мемлекеттердің кеден қызметтерінің жоғары лауазымды тұлғалары, БҰҰ Еуропалық экономикалық комиссиясының (UNECE) және Халықаралық автомобиль көлігі одағының (IRU) өкілдері қатысты.
Іс-шараның ашылу салтанатында Бас хатшы Кубанычбек Омуралиев аталмыш кездесудің UNECE Жаһандық форумы және TIR Басқарушы комитетінің сессиясы аясында өткізілуінің стратегиялық маңыздылығына тоқталып, бұл қадам ТМҰ-ның халықаралық аренада біртұтас және үйлестірілген ұстанымын көрсетуге зор мүмкіндік беретінін айтты.
Талқылаулар барысында eTIR рәсімін жүзеге асыруға арналған Іс-қимыл жоспары, 2022 жылы Самарқанда қабылданған «Жеңілдетілген кеден дәлізін орнату туралы келісімін» қолдану барысы, сондай-ақ ТМҰ аймағында eCMR (электрондық жүкхаттама) жүйесін енгізуге дайындық жұмыстары пысықталды.
Бас хатшы Кубанычбек Омуралиев жаһандық мінберде eCMR бойынша пилоттық жобаны жүзеге асырумен айналысатын арнайы жұмыс тобының қызметін ерекше атап өтті. Бұл топ өңірде eCMR жүйесін енгізуге негіз болатын техникалық және бағдарламалық шешімдерді әзірлеуді қолға алған. Бас хатшы eCMR-ді практикалық тұрғыда енгізуде кеден органдарының белсенді қатысуының маңыздылығын атап өтті.
Жиында ePermit, eTIR және eCMR секілді цифрлық құралдарды кеңінен қолдануды ынталандыру мақсатында сандық жүйелерді пайдаланатын тасымалдаушыларға шекаралық өткізу пункттерінде приоритетті өту мүмкіндігін беру мәселесі қаралды.
Кезектен тыс отырыс ТМҰ-ға мүше мемлекеттердің кеден саласындағы ынтымақтастықты тереңдетуге, цифрлық транзиттік шешімдерді дамытуға және өңірлік байланыс пен интеграцияны нығайтуға берік ұстанымын тағы бір мәрте растады.
Жиын қорытындылары ТМҰ аймағында сауда ағындарының қауіпсіз, тиімді және болжамды түрде жүзеге асуына, ұйымның халықаралық кеден және көлік жүйесіндегі үйлестірілген әрі белсенді қатысушы ретіндегі рөлін нығайтуға ықпал етеді.
