BM tarafından yapılan açıklamaya göre, yeryüzündeki en güçlü iklim olaylarından biri olan El Niño önümüzdeki aylarda geri dönebilir. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) verilerine göre, bu yaz bir El Niño döneminin başlama ihtimali %80 olarak belirlenirken, bu durumun Kasım ayına kadar devam etme olasılığı %90’ı aşıyor.
Uzmanlar, El Niño’nun küresel ısınmayı tetikleyerek aşırı sıcaklık, kuraklık, şiddetli yağışlar ve diğer tehlikeli hava olaylarının riskini artırabileceği konusunda uyarıyor. Son yıllarda kırılan sıcaklık rekorları göz önüne alındığında, bu dönemin etkilerinin her zamankinden daha belirgin hissedilmesi bekleniyor. Bu değişimin temel nedeni, Pasifik Okyanusu’nun tropikal kesimlerindeki yüzey sularının anormal derecede ısınması olarak gösteriliyor; okyanusun derin katmanlarındaki sıcaklıklar şu an normalin yaklaşık altı santigrat derece üzerinde seyrediyor.
BM Genel Sekreteri António Guterres, El Niño dalgasını acil bir iklim uyarısı olarak değerlendirmeye çağırarak, bu durumun gezegenin ısınma sürecini daha da hızlandıracağını belirtti. Guterres; yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişin hızlandırılması, kırılgan nüfus gruplarının korunması ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
El Niño nedir ve neden tehlikelidir?
El Niño, ekvatoral Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu kesimlerindeki yüzey sularının ısınmasıyla ortaya çıkan doğal bir iklim olayıdır. Genellikle iki ila yedi yılda bir tekrarlanır ve yaklaşık bir yıl sürer; ancak etkileri Pasifik’in çok ötesinde hissedilir. WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, 2023–2024 El Niño döneminin gözlem tarihindeki en güçlü beş dalgadan biri olduğunu ve 2024’teki küresel sıcaklık rekorlarının ana faktörleri arasında yer aldığını belirtti.
Her El Niño kendine özgü dinamiklere sahip olsa da belirli ortak sonuçlar doğurur. Güney Amerika’nın güneyi, ABD’nin güneyi, Afrika Boynuzu’nun bazı bölgeleri ve Orta Asya’da yağış miktarı artış gösterir. Buna karşın Orta Amerika, Güney Amerika’nın kuzeyi, Karayip ülkeleri, Avustralya, Endonezya ve Güney Asya’nın bazı bölgeleri çoğunlukla kuraklıkla karşı karşıya kalır.
WMO’nun mevsimsel tahmini başka bir endişe verici eğilime daha işaret ediyor: Haziran ve Ağustos ayları arasında dünyanın hemen hemen tüm bölgelerinde hava sıcaklıklarının normalin üzerinde seyretmesi bekleniyor. Bilim insanları, iklim değişikliğinin El Niño’yu doğrudan sıklaştırdığına veya güçlendirdiğine dair kesin bir kanıt olmadığını belirtse de küresel ısınmanın onun sonuçlarını ağırlaştırdığını; ısınan okyanus ve atmosferin, ekstrem hava koşullarının oluşmasına ek zemin hazırladığını vurguluyor.
